Over In Overvecht

Van zomer 2007 tot zomer 2008 heeft het kunstproject In Overvecht plaatsgevonden in de Utrechtse wijk Overvecht. Vijf kunstenaars(duo’s) werden uitgenodigd om tijdelijk in een van de hoogbouwflats te wonen en te werken. Zij reageerden van binnenuit op ‘het gezicht van de wijk’, zowel van de architectuur als van de bewoners en ontwikkelden projecten met en voor bewoners. In Overvecht (2007-2008) was een initiatief van de Adviescommissie voor Beeldende Kunst en Vormgeving (ABKV) van de gemeente Utrecht in samenwerking met het wijkbureau Overvecht en woningcorporatie Mitros. Concept: Iris Dik en Sabrina Lindemann.
Voor In Overvecht is gekozen voor het model van de Artist in Residency. Vijf kunstenaars(duo’s) werden geselecteerd voor een werkperiode van vier maanden, waarvan zij gemiddeld twee maanden in een 10-hoogflat in de wijk doorbrachten. Woningcorporatie Mitros stelde de ‘kunst-werk-plek’ beschikbaar, in een flat die op de nominatie staat om gesloopt te worden. De kunstenaars volgden elkaar op volgens een estafettemodel zodat ze van elkaars ervaringen en contacten konden profiteren. Hun werk ontwikkelde zich dus vooral tijdens het verblijf in Overvecht. Zij legden contact met bewoners voor hun onderzoek en presentaties, en organiseerden enkele live momenten met en voor hen.
De aanleiding vormde enkele jaren geleden de vraag van het Bewonersplatform om de zijkanten van de flats te laten beschilderen, bijvoorbeeld door een giraffe aan te brengen op de Giraffedreef. Om verschillende redenen heeft de ABKV voor een andere benadering gekozen. De komende jaren zal er in een samenwerking tussen de corporaties en de afdeling stadsontwikkeling veel gaan veranderen in de wijk. Flats zullen worden gesloopt. De toegangen tot de wijk en tot het omringende natuurgebied zullen worden ontsloten. Dat lijkt een betere gelegenheid om ook over meer permanente beeldende kunsttoepassingen te gaan nadenken.
Fysieke ingrepen zijn belangrijk, maar de menselijke maat blijft in naoorlogse vernieuwingswijken als Overvecht vaak zoek zoals ook assistent wijkmanager Ida Thoenes constateert. Wat is het gezicht van de wijk, zowel van de openbare ruimte als van de mensen? En waar vindt de culturele wisselwerking plaats? In de voorbereidingen is met veel mensen gesproken in de wijk en daarbuiten. Ook de wijkraadpleging Cultuur en Vermaak die in 2006 onder bewoners werd gehouden, vormde een belangrijke bron van informatie. De klein- of grootschalige gebeurtenissen en het werkproces van de kunstenaars werden tussentijds vastgelegd in verschillende media (krant, website, videofilms, tv). Het inzetten van laagdrempelige media was de manier die de ABKV heeft gekozen om, in de periode voor de fysieke transformatie, de grootschaligheid en anonimiteit van de wijk te lijf te gaan, en de culturele meerwaarde te stimuleren. Van giraffe tot beeldscherm.



De projecten laten een andere blik op de kwaliteiten van naoorlogse wijken zien. De artists-in-residencies hebben twee films opgeleverd die in première zijn gegaan tijdens het Nederlands Film Festival (Neeltje ten Westenend i.s.m. Henriette Waal en Renée Kool), fotoreportages (Linda-Maria Birbeck), een zombiewalk georganiseerd door Klaas van Gorkum en Iratxe Jaio en de voorstelling Hoog Bezoek in woonzorgcentrum Zuylenstede door Sjaak Langenberg i.s.m. Rosé de Beer. 
In september 2008 vond een afrondende presentatie plaats in het Centraal Museum. De presentatie was een groot succes en vanuit de wijk is het verzoek gekomen ook nog een presentatie in Overvecht te houden, in november 2008 in Broedplaats De Vechtclub.

Toelichting projecten

Renée Kool

Neeltje ten Westenend i.s.m. Henriette Waal

Linda-Maria Birbeck 

Klaas van Gorkum en Iratxe Jaio

Sjaak Langenberg i.s.m. Rosé de Beer